İMAM ALİYE AİT ON FAZİLET

Amr b. Meymn diyor ki: İbn Abbsın yanında oturuyordum. Tam o sırada dokuz kişilik bir grup insan gelerek Ey İbn Abbs! Ya bizimle kalk (gidelim), ya da bizi onlarla yalnız bırak! dediler. İbn Abbs da Pekiyi; sizinle kalkayım. deyip kalktı.

Bu olay İbn Abbs sağlıklı iken; henz gözleri kapanmadan önce vuku buldu. O insanlar başladılar konuşmaya; ama ne dediklerini anlayamıyordum. Sonunda Abdullh b. Abbs elbisesini silkerek ve öf! tf! diyerek anlatmaya başladı ve dedi ki:

Onlar on ayrı fazileti bulunan Ali hakkında ileri geri konuştular:

1-Allahın Rasl (s.a.a) (Hayber gn): (Yarın) öyle birisini göndereceğim ki; o Allah ve Rasln, Allah ve Rasl de onu seviyor! Üstelik Allah onu mahcup etmeyecek! buyurmuştu. Bunun zerine birileri heyecanla beklemeye başladı. Ancak O: Ali b. Eb Tlib nerede? buyurdu. Değirmende un öğtmekle meşgul! denince, İinizde bu işi yapabilecek bir başkası yok mu? buyurdu.

Nihayet Ali geldi; gözleri ağrıyordu. Neredeyse göremeyecek durumdaydı. Hemen tkrğn gözlerine aldı ve sancağı kez sallayarak ona verdi. Safiyye bt. Huyey annemizi de o gn Ali getirdi.

2- Allahın Rasl (s.a.a) (hac emirliği iin) Ebbekri Tevbe sresi ile birlikte (Mekkeye) göndermişti. Ama hemen arkasından bu görevi Ebbekrden alıp Aliyi gönderdi ve şöyle buyurdu: Bunu, benden olan, benim de kendisinden olduğum birisi; yani Ali dışında hi kimse götremez!!!

3- Raslullh (s.a.a) ilerinde Alinin de bulunduğu amca-oğullarına seslenerek: Dnya ve ahirette kim bana vellik edecek? buyurduğunda, Ali hemen (ayağa kalkıp) şöyle demiştir:

Sana hem dnya ve hem de ahirette, ben vellik edeceğim!

4- Hadceden sonra İslmı ilk kabul eden Alidir.

5- Raslullh (s.a.a) örtsn alıp Ali, Ftıma, Hasan ve Hseyinin zerine örtt ve Ey Ehl-i Beyt! Hi kuşkusuz Allah sizden her tr pisliği gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor. ayetini okudu.

6- Ali canını feda edip / satıp Peygamber (s.a.a)in elbisesini giymiş ve onun yatağına yatmıştı. Mşrikler Allahın Ra-sln arıyorlardı.

Ali uyurken Ebbekr geldi. Yatanın Peygamber (s.a.a) olduğunu sanıyordu. Ali kendisine dedi ki: Allahın Peygamberi (s.a.a) Meymne kuyusuna doğru yola ıktı; yetiş ona!

Ebbekr yola koyuldu ve Peygamber (s.a.a) ile mağaraya sığındı. Bu sırada Ali, tıpkı Allahın Rasl gibi, taş yağmuruna tutuldu! Acıdan kıvranıyordu.

Ali başını elbisesine sokup sabaha kadar ıkarmadı. Sonra başını elbisesinden ıkarınca, mşrikler: Sen hakikaten aşağılık birisin! Biz senin adamını taşlardık da hi kıvranmazdı. Sen ise hemen kıvrandın; bu hoşumuza gitmedi. dediler.

7- (Raslullh) insanlarla birlikte Tebuk gazvesine ıkıyordu. Ali: Ben de seninle gelebilir miyim? demişti. Allahın Peygamberi (s.a.a) hayır! deyince Ali ağlamaya başladı... Bunun zerine Allahın Rasl şöyle buyurdu:

Sen benim yanımda, Ms yanında Hrnun makamında olmak istemez misin? Ama benden sonra pey-gamber değilsin! Sen yerime benim halfem olmadan gitmem uygun değil!

8- Allahın Rasl (s.a.a) onun hakkında şöyle buyurmuştu:

Sen, benden sonra btn mminler iin benim velimsin!

9- Allahın Rasl (s.a.a) mescidin btn kapılarını kapatıp yalnız Alininkini aık bıraktı. Bundan dolayı mescide cnp olarak da girme imkanına sahipti. Zaten yolu oradan geiyordu ve başka yolu yoktu.

10- Allahın Rasl (s.a.a) (onun hakkında); Ben kimin mevlsı isem, onun mevlsı Alidir! buyurdu.

Allah Tel Kur'nda bize onlardan (Hudeybiye gn ağa altında Peygamber (s.a.a)e biat edenlerden) razı olduğunu, kalplerinde ne varsa bildiğini haber veriyor. Pekiyi, onlara daha sonra darıldığını biliyor muyuz?

Ömer bir gn bir kişi hakkında İzin ver y Raslallh, şunun boynunu vurayım! dediğinde Allahın Rasl (s.a.a) şöyle buyurmuştu: Gerekten bunu yapar mısın!? Nereden biliyorsun; belki Allah (c) Bedre katılanların durumunu bilip Dilediğinizi yapın! buyurmuştur!

Hadisin Tahrci: Hadisimizin tamamını Yahy b. Hammd kanalıyla Ahmed (I, 330-331), Hkim (III,132-133), Tabern ve el-Har-zem (s. 125~127) rivyet ediyor.

Ayrıca bu faziletlerden sadece ncsn Hkim (III, 135), dördncsn İbn Sad (III, 21), İbn Abdilberr (III, 28, IV, 283) ve el-Harzem (s. 58); biraz değişik bir metinle Tirmiz (menqıb, 20), et-Taber (I, 537) ve İbn Ebil-Hadd (XIII, 224), altıncısını Eb Dvd et-Taylis ile Hkim (III, 4), sekizincisini Eb Dvd et-Taylis (İbn Abdilberr, III, 28) ve dokuzuncusunu ise Mellifimiz (41~42 nolu hadisler) ile Tirmiz (menqıb, 20) aynı yoldan rivyet ediyor.

Hadisin Durumu: Hadisimizin btn rvleri gayet siqa. Ama Nşir, senedde yer alan Eb Belc Yahy b. (Ebi) Sleym yznden hadisimizi hasen sayıyor. Oysa Eb Belc; Yahy b. Man, Yezd b. Hrn, İbn Sad, Mellif, Eb Htim, Draqutn, Ebl-Feth el-Ezd, Hkim, ez-Zeheb vb. tarafından sika ve sadq sayılıyor.[1]

Buna mukabil Ehl-i Beyte olumsuz yaklaşımıyla nl el-Czcn, Ahmed ve Buhr pek hoşlanmıyorlar bu rvmizden. Sebebi belli değil; ama bizce asıl sebep, rivyet ettiği bir takım hadislerden rahatsız olmaları dışında başka bir şey değil! Yoksa hibiri, onun adaletine ve sadakatine bir şey diyemiyor.

Şu hlde hadisimiz hasen değil, sahih bir hadis.* Zaten Hkim hadisimiz iin isnadı sahih diyor, Şamlı ez-Zeheb de aynen onaylıyor. İbn Abdilberr de aynı isnad iin şunları söylyor:Bu isnadın sahih ve rvlerinin siqa olduğunda kimsenin şphesi yok![2]

A Ç I K L A M A L A R

Abdullh b. Abbs hazretlerinden rivyet edilen bu hadis, İmam Alinin faziletlerini toplayan en kapsamlı ve zengin hadislerden birisi. Bakalım bu hadisten neler öğreneceğiz:

a. İmam Ali Allah ve Rasln Seven, Allahın Mahcup Etmeyeceği Bir İnsandır.

Bunu birinci maddeden anlıyoruz. Bu konuda ayrıntılı bilgi 8~22 nolu hadislerimizin aıklamalarında, a şıkkında geti.

b. Allahın Rasl Ebbekri Hacc Emirliğinden Azledip Yerine Aliyi Gönderdi.

İkinci maddeden ıkardığımız bu konu hakkında daha geniş bilgi, ilerde 71~75 nolu hadislerimizin aıklamalarında gelecek.

c. İmam Ali Dnya ve Ahirette Raslullhın Velisidir.

Ünc maddeden ıkarıyoruz bu hususu. Ancak İmam Aliye ait olan bu yce fazilet, bir hayli kıskanılmış olacak ki; hem Ömer b. Hattb[3], hem de Osman b. Affn hakkında da rivyet edilmiş.[4] Üstelik aynı kişiler tarafından!!!

Cbir b. Abdillh gibi Ehl-i Beyte yakınlığıyla tanınan byk bir sahbye isnad edilen bu rivyetlerin senedinde birbirinden rk iki rv var: Biri Talha b. Zeyd el-Quraş, öteki ise Abde b. Hassn el-Anber.[5] Her ikisi iin de hadis uydurur! deniyor. Dolayısıyla bu rivyetler tamamen uydurma.[6]

d. Hz. Hadceden Sonra İlk İman Eden Hz. Alidir.

Bu fazileti dördnc maddeden anlıyoruz. Ancak burada bir hata olduğunu; doğru rivyette Hadceden sonra kaydının bulunmadığını daha önce gördk.[7]

Buna rağmen hadisimiz bu haliyle bile, erkeklerden İslmı ilk kabul edenin İmam Ali olduğu konusunda yeterince aık.

e. Hz. Ali Ehl-i Beyti Oluşturan Fertlerdendir.

Hadisimizin beşinci maddesinden anlıyoruz bu hususu. Kis hadisi denen bu hadis hakkında daha önce yeterince bilgi verildi.[8]

f. Hz. Ali Raslullhın Yoluna Canını Feda Edecek Kadar İnanlı ve Yreklidir.

Bu fazileti hadisimizin altıncı maddesinden anlıyoruz. Gerekten de İmam Alinin (a.s) bu yaptığı ok byk bir fedakarlıktır. Çnk bu esnada Muhammed sanılıp öldrlebilirdi. Zaten bu yzden Baqara sresinin 207. ayetiyle ödllendiriliyor.[9]

Hkim (III, 4) ile el-Harzem (s. 127) İmam Ali (Zeynelbidn) b. Hseyin'den (a.s) şu söz rivayet ediyor: Allahın rızasını kazanmak iin canını ilk feda eden Ali b. Eb Tlibdir. [10]

g. Hz. Ali, Allahın Rasl Yanında Ms Yanında Hrnun Makamına Sahiptir; Ancak Peygamber Değildir.

Hadisimizin yedinci maddesinde geen bu yce fazilet hakkında ayrıntılı bilgi ilerde 43~61 nolu hadislerin aıklamalarında gelecek.

h. Hz. Ali Allahın Raslnden Sonra Btn Mminlerin Velsidir.

Sekizinci maddeden anlıyoruz bu hususu. İlerde 86~87 nolu hadislerimizin aıklamalarında bu konuyu ele alacağız.

i. Allahın Rasl Mescidin Tm Kapılarını Kapatıp Yalnız Alininkini Aık Bıraktı.

Hadisimizin dokuzuncu maddesinden ıkardığımız bu konu hakkında, ilerde, 37~42 nolu hadislerin aıklamalarında geniş bilgi verilecek.

j. Hz. Ali Btn Mminlerin Mevlsıdır.

Hadisimizin son maddesinden anladığımız bu fazilet hakkında ise, yine ilerde, 77~85 nolu hadislerin aıklamalarında yeterli bilgi verilecek.

NOT: Hadisimizin son kısımlarında hads-i kuds olarak geen ve Bedr savaşına katılanlar hakkında söylenen Dilediğinizi yapın! ifadesi yalın olarak dşnlrse, Kur'nın temel esprisine; yapılan her şeyin karşılığının verileceğini belirten ayetlere aykırı olduğundan reddedilmesi gerekir!

Hadisi bazı durum ve şartlarla izah edersek sanırım mesele kal-maz. Mesela Siz dilediğinizi yapın; btn yaptıklarınızdan haberdarım! anlamına almak mmkn olduğu gibi, Ben zaten sizleri sizden daha iyi biliyorum; siz Allah ve Rasln zecek işler yapmazsınız. Hata ile bir şey yaparsanız sizi bağışlarım! anlamına da alınabilir.

Ama btn bunlar, yine de Bedre katılmış, Allahın Raslne (s.a.a) verdiği sözleri hibir zaman unutmamış sahbler hakkındadır. Aksi hlde, Bedre yada ağa altındaki biata katılmış; ama sonra biatının gereğini unutmuş kişiler iin de bu söz geerli sanmak hem Kur'n dini ile alay etmektir, hem de Allaha (c) iftiradır


[1]- İbn Sad, VII, 311; ez-Zeheb, IV, 384; İbn Hacer, et-Tehzb: VI, 305~306, et-Taqrb: II, 409; Hkim, II, 184, III, 4, 134, 135; el-Emn, IX, 301

* İbn Teymiyye Bu hadisin iinde Allah'ın Raslne (s.a.a) isnad edilmiş yalan olan lafızlar var! (el-Minhc: III, 8~9) diyerek uydurma! olduğunu ima ediyor ve örnek olarak da hadisin 7, 8 ve 9. maddelerini gösteriyor!!!

[2]- el-İstb: III, 28

[3]- Eb Yal, İbn Adiy vb. rivayet ediyor. bk. ez-Zeheb, II, 338

[4]- Hkim, III, 97, Eb Yal, İbn Adiy, İbn Hıbbn ve İbn Askir rivyet ediyor. (İbn Hamze, el-Beyn: III, 5; ez-Zeheb, II, 338-339)

[5]- ez-Zeheb, II, 338-339, III, 26; İbn Hacer, et-Taqrb: I, 360; el-Mnv, IV, 302

[6]- el-Mnv, IV, 302; Ht el-Beyrt, Esnal-Metlib: 138 Buna rağmen Hkimin isnadı sahih! demesi cidden garip! Zaten ez-Zeheb de gerekli itirazı yapmış.

Bu konuda Osman b. Affna izafe edilen bir rivyet daha var ki o da tamamen uydurma! (Bezzr rivyet ediyor. el-Emn, IX, 302-303)

[7]- sh. 46~47ye bk.

[8]- sh. 83~86ya bk.

[9]- Ayetin Suheyb er-Rm hakkında indiğini ifade eden rivyet de var. Ancak bu rivyet ayetin btnlğne ve ifade ettiği anlama uymuyor! bk. Hkim, III, 398; İbn Kesr, I, 247; es-Syt, el-Lbb: 34-35; er-Rz, V, 223; Elmalılı, II, 734

[10]- Hakm b. Cbeyr (bk. sh. 75) dolayısıyla isnadı hasen bir hadis.